W Polsce trwa szybka rozbudowa energetyki gazowej – ale nowe elektrownie powstają często w regionach, które już dziś zmagają się z niedoborem wody. Towarzystwo na rzecz Ziemi pokazuje, że problem ten może pogłębiać presję na rzeki i zwiększać ryzyko konfliktów o zasoby wodne.
Brzana, różanka, boleń, kiełb Kesslera oraz kiełb białopłetwy - to 5 chronionych prawem międzynarodowym lub krajowym gatunków ryb, które giną we wczesnych fazach rozwoju zasysane przez otwarty system chłodzenia elektrowni Połaniec. Najnowsze badanie polskich naukowców opublikowane w styczniowym wydaniu czasopisma „Biologia” pokazuje, że ta nadwiślańska elektrownia uśmierciła w 2023 r. między 10 a 17 milionów młodych osobników ryb.
Polski system wytwarzania energii i cała transformacja energetyczna są oderwane od kryzysu wodnego. Aż 5 z 10 planowanych elektrowni gazowych ma powstać na obszarach z deficytem wody – ostrzegają eksperci i przekonują, że pora na zmiany. W innym razie Polaków czekają problemy z wodą a także wzrost kosztów energii elektrycznej.
Bardzo wysoka śmiertelność ryb sięgająca nawet połowy osobników dryfujących Wisłą i dominacja gatunków inwazyjnych – to kluczowe wnioski najnowszych badań polskich naukowców opublikowane w prestiżowym czasopiśmie.
Organizacje społeczne odpowiadają na zarzuty ENERGI SA (grupa PKN Orlen), która krytykuje pionierskie badania dotyczące negatywnego wpływu elektrowni termicznych na rzeki. Spółka lekceważy naukowców i nie wprowadza rozwiązań, które pomogłyby ograniczyć zniszczenia przyrody Narwi powodowane przez elektrownię Ostrołęka B. „Ignorancja ENERGI może skończyć się katastrofą kolejnej, polskiej rzeki” – ostrzega Robert Wawręty z Towarzystwa na rzecz Ziemi.
Wyniki najnowszych badań przedstawiają dramatyczną skalę zniszczeń rzek przez elektrownie. W otwartych systemach chłodzących elektrowni Połaniec, Kozienice i Ostrołęka B unicestwiane są miliony ryb z ponad 20 gatunków, w tym chronionych. Naukowcy apelują: by ograniczyć skalę zniszczeń musimy odejść od wodochłonnych metod produkcji energii. Rzeki nie mogą być dalej traktowane jak darmowy dostawca wody i odbiornik ścieków czy zasób dostępny głównie dla przemysłu.
Naukowcy szacują, że w ciągu ostatnich czterech dekad średni wzrost temperatury Wisły wyniósł od ok. 0,5 do niemal 1,7 stopnia Celsjusza. Towarzystwo na rzecz Ziemi, Pracownia na rzecz Wszystkich Istot oraz Koalicja Ratujmy Rzeki opublikowały spot prezentujący wnioski z terenowych badań przeprowadzonych nad Wisłą. Dalszy wzrost temperatury wód może sprawić, że z polskich rzek zniknie wiele cennych organizmów pogłębiając kryzys bioróżnorodności i klimatyczny. Ratunek to odejście od paliw kopalnych i wodochłonnych technologii produkcji energii.
Towarzystwo na rzecz Ziemi oraz Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot serdecznie zapraszają do udziału w konferencji naukowej „Wybrane aspekty środowiskowych skutków zrzutu wód pochłodniczych przez elektrownie termiczne z otwartym systemem chłodzenia".
Elektrownie węglowe zabijają setki milionów ryb – to konkluzja badań ichtiologów opublikowanych w 2020 r. Reporterzy portalu oweglu.pl odwiedzili naukowców podczas badań w Świerżach Górnych koło elektrowni Kozienice by porozmawiać o dotychczasowych ustaleniach, a także zapytać ich o dalsze badania. Zapraszamy do obejrzenia filmu.